ساختار قلب

قلب شکل زیر ساختاری است در قفسه سینه که در پخش خون در بدن نقش دارد. در واقع وظیفه قلب پخش کردن خون به همه‌ی قسمت‌های بدن است تا همه اندام‌ها از خون مواد غذایی و اکسیژن را دریافت کنند و بتوانند به زندگی ادامه بدهند. پس با نبود قلب این امر رخ نخواهد داد و فرد ازپا در می‌آید. در ادامه با ساختار قسمت‌های مختلف قلب آشنا می‌شویم.

حفرات قلب

قلب دارای ۴ عدد حفره می‌باشد. دو دهلیز و دو بطن شکل زیر.

مشاهده و انجام آزمایش در سایت آزتو

  • دهلیزها: به دو حفره فوقانی قلب که کوچکتر از پایینی‌ها هستند دهلیز می‌گویند. دهلیزها دیواره به نسبت نازک تری دارند و علت آن هم عدم نیاز به انقباض شدید آن است. این حفره‌ها خون را از سیاهرگ‌ها گرفته و وارد بطن‌ها می‌کنند.
  • بطن‌ها: به دو حفره پایینی قلب که بزرگتر بوده و جدار آنها ضخامت بیشتری دارد بطن می‌گویند. باتوجه به ضخامت بیشتر جدار بطن‌ها فضای درون آن‌ها هم نسبت به دهلیزها کمتر می‌باشد. از طرفی بین خود بطن‌های چپ و راست هم اختلاف در ضخامت عضله وجود دارد. عضله‌ی بطن چپ از راست ضخامت بیشتری دارد و علت ان هم به عملکرد آن‌ها بر میگردد. بطن چپ باید خون را درکل بدن به جریان در بیاورد که طبیعتا انرژی بسیار بیشتری می‌طلبد.

دریچه‌های قلب و رگ‌ها

در ساختار قلب ما انواعی از دریچه هارا داریم شکل زیر که به طور کلی در دوسته طبقه بندی می‌شوند:

  • دریچه‌های دهلیزی بطنی: این دریچه‌ها بین دهلیزها و بطن‌ها قرار داشته و مانع بازگشت خون از بطن به دهلیزها می‌شوند. برای استحکام و عملکرد هرچه بیشتر این دریچه‌ها، استطاله‌هایی باعث اتصال این دریچه‌ها به سطوح داخلی بطن‌ها می‌شوند. این دریچه ساختاری پیوندی پوششی دارند و عضلانی نبوده و انقباضی ندارند. در واقع با جریان خون این دریچه‌ها باز یا بسته می‌شوند. به این نکته دقت شود که در هنگام باز بودن این دریچه‌ها به سمت داخل بطن‌ها باز شده‌اند. ما دو دریچه دهلیزی بطنی در چپ و راست داریم. در سمت راست این دریچه سه لتی است و لی در سمت چپ دولتی می‌باشد و به آن دریچه میترال هم می‌گویند.
  • دریچه‌های سینی شکل: این دریچه‌ها همگی سه لتی بوده و تعدادشان دوعدد است. یکی بین سرخرگ آئورت و بطن چپ و دیگری بین سرخرگ ششی و بطن راست. این دریچه‌ها، بعد از ورود خون به سرخرگ‌ها مانع بازگشت آن به بطن‌ها می‌شوند. این دریچه‌ها استطاله‌های دریچه‌های دهلیزی بطنی را ندارند.

سیستم هدایتی قلب

همه سلول‌های عضلانی قلبی به طور ذاتی در دوران جنینی توانایی انقباض دارند. ولی با بلوغ بسیاری از این سلول‌ها دچار تمایز شده، و تعداد الیاف انقباضی آنها افزایش می‌یابد. با این اتفاق آنها قدرت انقباضی بیشتری پیدا می‌کنند ولی توانایی انقباض ذاتی خود را ازدست می‌دهند. با این حال این توانایی ذاتی در گروهی از سلول‌های قلبی باقی مانده است که به مجموعه آنها باف گرهی قلب می‌گویند. این بافت شامل دو گره می‌باشد شکل زیر که یکی سینوسی دهلیزی و دیگری دهلیزی بطنی می‌باشد. بین این دو گره تعداد زیادی از الیاف بین گرهی قرار گرفته اند. الیاف گرهی محدود به این نمی‌شودو بلکه از خود گره سینوسی دهلیزی هم الیافی جداگانه خارج شده و با دهلیز چپ و راست ارتباط برقرار می‌کند و نیز بعد از گره دهلیزی بطنی هم الیافی داریم که دستورهای انقباضی را به سمت بطن‌ها منتقل می‌کند.

سرخرگ‌ها و سیاهرگ‌های مهم مربوط به قلب شکل زیر.

مشاهده و انجام آزمایش در سایت آزتو

سرخرگ‌ها

  • سرخرگ آئورت: که یک عدد می‌باشد و قدرتمند‌ترین رگ بدن است و از بطن چپ خارج می‌شود. این سرخرگ جدار عضلانی پیوندی بسیار قدرتمندی دارد و در حفظ فشار خون بعد اتمام انقباض بطن‌ها نقش مهمی ایفا می‌کند.
  • سرخرگ ششی: که در ابتدا به صورت یک تنه شریانی مشترک از بطن راست خارج می‌شود. در ادامه تنه سرخرگ ششی به دو سرخرگ ششی سمت چپ و راست تقسیم می‌شود. این تقسیم شدن در زیر قوس آئورت بوده و درهایت به هر شش یک سرخرگ ششی وارد می‌شود.

سیاهرگ‌ها

  • بزرگ سیاهرگ زیرین: که خون تمام اندام‌های تحتانی را وارد دهلیزراست می‌کند. این سیاهرگ می‌تواند در طول خود دارای دریچه‌های لانه کبوتری هم باشد که باعث ایجاد جریان یک طرفه خون به سمت قلب می‌شود.
  • بزرگ سیاهرگ زبرین: که خون نواحی فوقانی بدن را وارد دهلیز چپ می‌کند.
  • سیاهرگ‌های ششی: که در تعداد ۴ عدد بوده و از هر شش ۲ تا سیاهرگ ششی خون را به سمت قلب برگردانده و آن را وارد دهلیز چپ می‌کنند.
  • سیاهرگ‌های کرونری: خونی که از سمت بافت خود قلب می‌آید را مستقیما به دهلیز راست وارد می‌کنند.