سلول
همه‌ی موجودات زنده از سلول ساخته شده‌اند، سلول کوچکترین جز سازنده موجودات است. سلول‌ها بخش‌های مختلفی دارند. هر بخش در سلول وظیفه‌ای برعهده دارد. غذایی که مصرف می‌کنیم مواد مورد نیاز برای سلول‌ها را فرا هم می‌کند. سلول‌ها این مواد را به انرژی تبدیل می‌کنند و از این انرژی برای برای انجام وظایف خود استفاده می‌کنند. برخی از موجودات تنها یک سلول دارند که به آنها تک سلولی می‌گویند. در موجودات تک سلولی انجام همه‌ی وظیفه‌ها بر عهده یک سلول است که اندازه بزرگی دارد. باکتری یک تک سلولی است. برخی از موجودات پرسلولی هستند، این سلول‌ها علاوه بر اینکه نیازهای خود را مرتفع می‌کنند با دیگر سلول‌ها هم ارتباط برقرار می‌کنند و با ایجاد هماهنگی با هم نیازهای بدن را تامین می‌کنند. انسان‌ها، گیاهان و جانوران پرسلولی هستند.
مشاهده و انجام آزمایش در سایت آزتو
سلول انسانی
سلول‌ها انواع مختلفی دارند، سلول‌های عصبی، خونی، ماهیچه‌ای، پوستی و… نمونه‌هایی از سلول‌های بدن انسان هستند. یاخته‌ها در کنار شباهت‌هایی که با هم دارند، دارای ساختار منحصر به فرد هستند. سلول‌های عصبی با استفاده از رشته دراز و طولانی که دارند پیام‌ها را به سرعت دریافت و سیگنال‌ها را ارسال می‌کنند. سلول‌های ماهیچه‌ای شکل مخروطی دارند، این ماهیچه‌ها کشش ذاتی دارند. کشش ذاتی به ماهیچه‌ها کمک می‌کند که در مواقع لزوم منقبض یا کشیده شوند و به این ترتیب سبب حرکت استخوان‌ها گردند. گلبول‌های قرمز، سفید و پلاکت‌ها جز سلول‌های خونی هستند. گلبول قرمز گازهای تنفسی را جابه‌جا می‌کند. گلبول قرمز فاقد هسته است. گلبول‌های سفید نقش دفاعی را برای بدن ایفا می‌کنند. پلاکت‌ها هم به انعقاد خون کمک می‌کنند.
در شکل زیر نمونه یاخته‌ها نشان داده شده است.
سلول گیاهی و جانوری
سلول‌های جانوری قسمت‌های مختلفی دارند، این قسمت‌ها با همکاری هم نیازهای سلول را برطرف می‌کنند. در واقع می‌توان گفت هر سلول یک کارخانه‌ی بزرگ است که بخش‌های مختلفی دارد. سلول گیاهی با وجود تفاوت‌هایی که دارد، شباهت زیادی با سلول جانوری دارد. در شکل زیر قسمت‌های مختلف سلول‌های گیاهی و جانوری ارائه شده است.
وظایف اندام های موجود در سلول
قسمت‌های مختلف سلول هر یک وظیفه‌ای را بر عهده دارد. مثلا دستگاه گلژی وظیفه‌ی ترشح و بسته بندی مواد را بر عهده دارد. شبکه آندوپلاسمی، به عنوان شبکه ارتباطی و حمل مواد شناخته می‌شود. واکوئل آب و مواد غذایی دفعی را دخیره می‌کند. وظیفه‌ی تولید پروتئین بر عهده ریبوزوم است. میتوکندری انرژی تولید می‌کند. اطراف همه‌ی یاخته‌ها را پوششی احاطه کرده که دیواره‌ی سلول نام دارد. اندامک‌ها و موادی که برای بقای سلول لازم هستند در سیتوپلاسم قرار دارند. مسئولیت فرماندهی سلول هم به عهده هسته است.
مشاهده و انجام آزمایش در سایت آزتو
باکتری
باکتری‌ها بسیاری از خصوصیاتی که در یک موجود زنده باید قرار داشته باشد را دارند. باکتری در زندگی انسان نقش مهمی را ایفا می‌کنند. باکتری‌ها می‌توانند در فرایندهای مختلف از جمله تنفس و هضم مواد غذایی شرکت کنند. باکتری‌ها هسته مشخصی ندارند. مواد هسته‌ای در باکتری‌ها با غشا در بر گرفته نشده است. نداشتن هسته مشخص تفاوت بارز باکتری با سایر جانداران است. در شکل زیر باکتری نشان داده شده است.
مخمر
مخمر یک قارچ تک سلولی است. می‌توان مخمر را با خانواده قارچ‌های خوراکی مرتبط دانست. در قدیم از مخمر با عنوان خمیر ترش در تهیه نان استفاده می‌کردند. مخمرها بی هوازی اختیاری هستند یعنی هم در حضور اکسیژن و هم در نبود آن می‌توانند رشد کنند و به بقای خود ادامه دهند. مخمر می‌تواند تکثیر یابد که یک فرایند هوازی است. در این فرایند مخمر اکسیژن و قند را به کربن دی اکسید و انرژی آزاد تبدیل می‌کند. این انرژی برای رشد سلولی به کار می‌آید. در شکل زیر مخمر نشان داده شده است.
مشاهده و انجام آزمایش در سایت آزتو
